Revised and Expanded – More Than One Million Copies Sold. Dat zegt de cover van “On Writing Well” door William Zinsser (kopen bij Amazon.co.uk / BOL). Mijn oud collega Ulco gaf me dat boek omdat we nog altijd het plan hebben samen een boek over online marketing te schrijven.

On Writing Well is dé klassieker op het gebied van voor het schrijven van non-fictie. De zeer praktische insteek van het boek, stampvol met voorbeelden, zorgt dat je steeds bij jezelf te rade gaat over je eigen schrijfgedrag. Dat was voor mij dus best confronterend…
De lessen uit het boek zijn op alle schrijfvormen van toepassing, maar ik wil nu kijken naar het schrijven voor weblogs.

Nalezen. Corrigeren. Redigeren. Jezelf herschrijven.

De eerste keer dat je een zin opschrijft, is ‘ie meestal slecht. Eigenlijk moet je elke zin nog eens nalezen. Dan merk je of ‘ie lekker loopt, of dat de lezer halverwege moet gaan nadenken waar je het over hebt.

Gebruik je verwijzingen in je zin? Gebruik je bijzinnen? Lees dan eens hardop je alinea na, en voel of ‘ie net zo lekker loopt als in je hoofd. Vaak is het voor een buitenstaander helemaal niet zo logisch, want die mist allerlei kennis en achtergronden die jij wel hebt.

Gebruik copy & paste

Gelukkig schrijven we niet meer met ganzeveren, balpennen of typemachines. Gebruik de mogelijkheden die je computer je biedt. Schuif met zinnen en alinea’s om de logica te verbeteren. Kijk eens welke aannames je doet, welke stappen je in je betoog neemt. Zijn die wel zo logisch? Volgt alinea 4 wel automatisch uit alinea 3?

Copy en paste er dus lustig op los om te kijken of dat de leesbaarheid verbetert.

Versimpel!

Waarom gebruik je “heden ten dage” in plaats van “nu”? Kies de meest simpele woorden om te zeggen wat je wilt zeggen: initieel > eerst, verscheidene > veel. En wat is het verschil tussen “mijn persoonlijke mening” en “mijn mening”? Een mening is altijd persoonlijk, dus dat woord kun je schrappen.

“Vanwege het feit dat…”? Omdat! “Met het doel om…”? Om!

En gebruik geen vage woorden die hip klinken maar weinig zeggen:

Beware of all the slippery new fad words:
Paradigm and parameter, prioritize and potentialize.

Interessant klinken is niet belangrijk. Je tekst heeft een doel. En dat doel wordt het beste overgebracht als je lezers niet over de woorden hoeven na te denken.

Je bent een ego, dus wees een ego

Probeer niet krampachtig te voorkomen om het woord “ik” te gebruiken. Het is jouw mening, je hoeft geen verantwoording af te leggen. De lezer leest jouw stuk om jouw mening te horen, dus laat die dan ook zo direct mogelijk horen. Schrijven is een “act of ego”, geef dat gewoon toe… (ik ben trouwens de eerste die dat toegeeft ;))

Het is misschien niet politiek correct om gewoon hard te zeggen wat je vindt. Maar doe dat alsjeblieft wel, want voor een weloverwogen tekst zonder mening had de lezer jouw stuk niet hoeven lezen.

Schrijf vanuit je passie, over dingen die je leuk vindt. Wees jezelf: lezers herkennen en waarderen dat.

Intro en uitsmijter

Je stuk moet knallend beginnen, én eindigen. Als je de lezer in de eerste regel niet grijpt, leest ze de tweede niet. En bij de tweede en derde regel geldt hetzelfde. Je introductie moet er meteen inhakken, je moet direct de “point” van je artikel duidelijk maken. Dat is immers de reden om verder te lezen. Begin dus niet met een rustige uiteenzetting van je dag of een inleiding in het vakgbied.

Een mooi voorbeeld van een intro:

I’ve often wondered what goes into a hot dog. Now I know, and I wish I didn’t.

Het einde van je stuk moet ook knallen. Je lezers zijn al klaar, maar dit is je kans om ze echt een goed gevoel te geven en te converteren naar terugkerende bezoeker. Of om ze zover te krijgen dat ze jouw stuk doorsturen, een beetje viral marketing dus! Eindig daarom met een stevig statement, go off with a bang!

Op weblogs kan het helpen om te eindigen met een (provocerende) vraag om reacties los te krijgen. Een voorbeeld van een uitsmijter in een artikel over Woody Allen:

“If people come away relating to me as a person” Allen says, “rather than just enjoying my jokes, [...] then I’m succeeding.”
Yet he does have a problem all his own, unsared by, unrelated to, the rest of America. “I’m obsessed,” he says, “by the fact that my mother genuinely resembles Groucho Marx.”

Eindig dus niet met een saaie opsomming van wat je in het stuk hebt geschreven. Dat hebben mensen net gelezen, je lezer is niet dom!

Probeer niet compleet te zijn

Hier heb ik zelf nogal eens last van. Als ik eenmaal ben begonnen met een stuk, kan ik niet meer stoppen. Zinsser geeft de tip om vooraf 1 punt te bedenken waar je het over wil hebben. Hou je daaraan, probeer niet teveel uit te wijden. Lange lappen tekst zijn sowieso al niet aantrekkelijk, want mensen scannen online het liefst in plaats van te lezen. Nog belangrijker is dat het moeilijk is voor bezoekers om je punt te begrijpen als je er vanalles bijhaalt. Als je 1 simpel punt hebt, wordt het ook makkelijker om verspreid te worden.

En met dit laatste punt moet ik natuurlijk afsluiten. Het boek heeft nog veel meer te bieden, en ik had nog meer punten. Ik moet bekennen: het is moelijk om je aan alle regels te houden. Niet omdat ze onredelijk zijn, of ingewikkeld, maar omdat goed schrijven gewoon moeilijk is. Het vereist hard werk en vakmanschap.

En volgens Zinsser heeft mijn stuk, waar ik toch 3 uur aan heb gewerkt, eigenlijk geen zin:

Can such principles be taught? Maybe not. But most of them can be learned.

Vacatures:

• Eduhub (Amsterdam) New Business Developer

Lessen voor bloggers uit klassieker “On Writing Well – William Zinsser”

Maar dan gaat ‘ie los…

In het tweede deel van het boek gaat Morville pas echt los, als hij zo’n beetje alle methoden van informatie architectuur bespreekt. We begeven ons dan duidelijk op zijn terrein en van tijd tot tijd vlieg je dan door de eigenlijk stugge stof heen. Gelukkig is het boek doorspekt met quotes en verhalen van “bekenden uit het wereldje”, en wordt regelmatig teruggegrepen naar neuro- en evolutionaire psychologie om menselijk gedrag te verklaren.

Om bij te blijven in het informatiegeweld moet je wel echt een stevige internet- of informatiekundige achtergrond hebben. Overal wordt gesmeten met termen en afkortingen die niet worden uitgelegd. Je zult dit boek bepaald niet verslinden als je op dit moment geen RSS feeds volgt over informatie architectuur of verwante onderwerpen zoals webstandaarden, markup talen en structurele lange termijn internet ontwikkeling.

Door het hele boek verspreid vind je mooie volzinnen waarmee Morville de grootheid van problemen omschrijft. In een stuk over de strijd tussen conservatieve bibliothecarissen en nieuwe bloggende findability helden:

At one extreme, conservatives cling to the traditional views and values, nostalgic for the totalitarian regimes of the Oxford English Dictionary and the Encyclopedia Britannica. In total opposition , liberals embrace the progressive decentralization of the blogosphere, where impious neologisms flourish and the truth is a virus of many colors. And in the middle, the silent majority suffers from information anxiety, trying to allocate trust in a maze of memes where networks supplant hierarchies an fact fades into opinion.

Folksonomies worden kritisch bekekenErg sterk is de manier waarop Morville de huidige trends in informatie architectuur in perspectief plaatst. Folksonomies worden kritisch bekeken en in relatie geplaatst tot taxonomies. Morville’s conclusie is dat er voor beiden een plaats is, en dat de vluchtiggere structureringsmethoden uiteindelijk zullen bijdragen tot verbetering van de oude, onvervangbare methoden.

Ik heb het boek in een paar dagen gelezen, maar had er ook wel echt de tijd voor genomen. Het ontbreekt aan een rode draad die je door het verhaal heensleurt, maar geeft wel heel veel inspiratie om regelmatig een paar minuten uit het raam te staren voordat je weer verder leest.

Als termen als everyware, wayfinding, semantic web, ubicomp en information overload je aanspreken is het zeker een aanrader. Zorg wel dat je een stevige rugzak met internetbagage bij je hebt, dan neemt Morville je op een inspirerende reis langs “intertwingling of atoms, bits, push, pull, social, semantic, mind and body, where what we find changes who we become”.

Mijn gewaardeerde ex-collega Jaqcueline Fackeldey schreef eerder al eens een recensie over Ambient Findability.

Vacatures:

• Eduhub (Amsterdam) New Business Developer

Recensie: Ambient Findability / Peter Morville

Het boek is gebaseerd op gebruikersonderzoek met 69 volwassen gebruikers in de VS en UK. Deze gebruikers hebben verschillende taken uitgevoerd op 25 websites, van corporate websites tot e-commerce en non-profits. Hieruit destilleren Nielsen en Loranger hun richtlijnen en prioriteiten.

Het boek begint met een inleiding op het onderzoek en algemene uitleg over web usability. Hierin worden voor beginners een aantal belangrijke zaken uitgelegd, zoals de manier waarop mensen het web gebruiken en bijvoorbeeld de grote afhankelijkheid van zoekfunctionaliteit daarbij.
Er worden in dit stuk een aantal interessante cijfers genoemd uit het onderzoek, over ondermeer het gebruik van links in content (een van mijn favoriete usability problemen: het niet gebruiken van links in tekst), en de tijd die mensen op homepages doorbrengen (gemiddeld niet meer dan 30 seconden). Dit hoofdstuk gaf mij inspiratie voor minstens 3 artikelen die ik nog moet schrijven (zie de post-it notes op het plaatje) :)

Some things never change…

Vervolgens worden de vroege web usability issues een voor een bekeken, met het doel te bepalen of ze nog steeds een probleem zijn. Hier wordt het boek interessant, al is het voor iemand die veel over usability leest wel veel opendeurenwerk. De schrijvers behandelen enkele problemen die al sinds het begin van het web een probleem zijn:

• Kleuren van links: blauw hoeft niet, maar ze moeten wel van kleur veranderen als erop geklikt wordt.
• De back button: nog te vaak werkt hij niet, en AJAX en Flash hebben dit probleem soms erger gemaakt.
• Nieuwe browser vensters: nog steeds verwarrend voor gebruikers, alleen aan te raden bij het openen van externe applicaties.
• Pop-up vensters: need we say more? Nog steeds in zwang, ondanks opkomst pop-up blockers.
• Gebruik van banner-achtige vormgeving: iets waar ik binnenkort over zal schrijven, de banner-blindheid van gebruikers.
• Overtreden van web conventies: de makkelijkste manier om usability problemen te veroorzaken. Nielsen’s Wet van Internet Gebruikerservaring: gebruikers spenderen het grootste deel van hun tijd op andere websites dan de jouwe. Misschien moet ik deze printen en boven mijn bureau hangen…
• Onzinnige blabla content: iets waar met name grote bedrijven met dure reclamebureaus zich schuldig aan maken: inside-out content voorzien van hype woorden en andere onzinnigheden.
• Slecht leesbare content: vooral lange lappen tekst en slecht scanbaar door te weinig of nietzeggende tussenkoppen.

Lezers van dit weblog zullen hun wenkbrauwen niet fronsen bij deze lijst, maar Nielsen en Loranger helpen je wel aan een hoop goede argumenten en cijfers om deze usability problemen (nog eens) aan de kaak te stellen. Daarbij is het handig dat ze bij de problemen een soort ramp-rating hebben om aan te geven hoe groot het probleem nog is.

Zoekfunctie overbodig?

Hier ben ik het stevig mee oneens. [...] veel mensen hebben nu eenmaal een voorkeur voor zoekenHet boek wordt verder gekenmerkt door veel voorbeelden en tips uit de gebruikersonderzoeken. Zoeken, informatie architectuur, typografie en schrijven voor het web komen aan de orde. In het stuk over zoeken vragen de auteurs zich af of een zoekfunctie wel nodig is op een kleine website. In een kader “Tip:How to Know if You Need Search” wordt gesteld:

As a rule of thumb, you can probably do without search if you have less then 100 pages on your website. Sites between 100 and 1000 pages usually need just a fairly simple search engine. It’s once you get into the thousands of pages that you really need to invest in making Search the best it can be.

Hier ben ik het stevig mee oneens. Nielsen stelt zelf dat grofweg 50% van de webgebruikers liever een zoekfunctie gebruiken dan navigeren. Ik merk dt zelf ook altijd in gebruikersonderzoek, veel mensen hebben nu eenmaal een voorkeur voor zoeken en zullen pas gaan navigeren als het zoeken niet werkt. Die zoekende 50% te frustreren door helemaal geen zoekmachine aan te bieden, lijkt me dan ook geen goed idee. Bovendien, hoe weten zij nou dat de website zo klein is dat navigeren een betere optie is? En zelfs in een site van 50 pagina’s is zoeken nog altijd sneller dan drie keer klikken.
Een zoekmachine voor je website kost bovendien niets meer, als je bijvoorbeeld Google’s free site search gebruikt. Je krijgt er dan wel advertenties bij, maar je gebruikers zijn verzekerd van een ervaring die ze herkennen, en van goede zoekresultaten.

Conclusie: nuttig als introductie voor de enthousiasteling

Je hebt dan een hoop handvatten extra om aloude usability problemen te lijf te gaan.Voor een echte beginner is Prioritizing Web Usability niet het beste boek. Het is met bijna 400 pagina’s redelijk stevig, bijvoorbeeld vergeleken met Steve Krug’s “Don’t Make Me Think”. Dat boek is superkort, maar motiveert geweldig en geeft je een echt usability gevoel. Prioritizing Web Usability geeft veel meer cijfers en voorbeelden, en is misschien geschikter na Don’t Make Me Think. Toch vond ik het ook een prima “read”, en als je er lekker in zit ben je er in een dag wel doorheen (zeker als je met de Kerst in een huisje in de Duitse Eiffel zit met je familie). Je hebt dan een hoop handvatten extra om aloude usability problemen te lijf te gaan.

Vacatures:

• Eduhub (Amsterdam) New Business Developer

Recensie: Prioritizing Web Usability – Jakob Nielsen & Hoa Loranger

Mocht je Usarchy nog niet zo goed kennen, ik (Ruben Timmerman, zie ook de 5 dingen over mij die bijna niemand weet) schrijf hier over usability en online marketing. Dat doe ik omdat ik van dat vak hou. En ik werk er ook nog in. Ik probeer mijn stukken altijd praktisch en diepgaand te maken, dus als ze dat niet zijn hoor ik het graag. Er zijn tot nu toe 191 artikelen verschenen sinds juni 2005, en daarop zijn 909 reacties geplaatst.

Verder merk je hopelijk dat er best veel wordt gereageerd op de artikelen hier. Ik hoop dat jij, jij nieuwe lezer, dat ook gaat doen. Daar worden de artikelen namelijk een stuk beter van, want meer weten meer dan 1. Ik zal ook altijd reageren op de reacties en vragen beantwoorden waar ik dat kan. Vergeet ook niet dat je me kunt mailen als je wat te vragen hebt. Ik stel feedback, positieve en negatieve, zeer op prijs.

Je kunt alles wat hier staat op drie manieren lezen. Gewoon via de website, maar ook via de RSS feed, of via de nieuwsbrief die wordt verzonden als er een nieuw artikel is (maximaal 1 keer per dag).

Als introductie van Usarchy kan ik je ook de volgende artikelen aanraden. Ze kregen veel aandacht op andere weblogs en werden door veel mensen gelezen. Een paar Usarchy klassiekers dus:

• 11 Goede Voornemens voor Online Marketeers
• Trouw.nl krijgt Google penalty door CSS “cloaking”
• 36 Checks & tips voor usability van formulieren
• Hoe website gebruikers informatie zoeken: navigatie en meer
• De 10 zonden van webdesign usability
• De conversie ratio formule: Conversie = Energie – Frictie
• Virale marketing? Alle marketing is viraal!
• Online Marketing Blog Kermis

Tot slot wil ik van deze off-topc gelegenheid gebruik maken jullie allemaal de vraag te stellen: what’s next? Waar zou ik eens aandacht aan moeten besteden? Welke website heeft nodig kritiek nodig? Welke organisatie doet het erg goed of slecht en verdient daarom aandacht?
Dit zijn de “drafts” die ik nog in mijn Wordpress admin heb staan, dan weet je ook meteen wat er nog in de pijplijn zit. Sommige artikelen zitten daar al maanden in, dus misschien komen ze er wel nooit uit…

• Apple iPhone bekeken vanuit usability perspectief
• Gebruik Banners Niet voor Promotie van je Eigen Website
• Paradigit’s online “bestellen” heet “reserveren”
• De noodzaak van interactie ontwerp met wireframes
• RSS, Visits, Visitors, Pageview, Posts & Comments Statistieken van Usarchy
• Usability review met Fleck
• Online marketing puzzel
• Usability is…
• Usability is subjectief & objectief
• Google website optimizer: heel nuttig en leerzaam
• Picnic ‘06: Changes in Consumer Behaviour – Case Studies
• Afmelden van nieuwsbrief: zo moeilijk is het niet
• John de Mol zegt: “The Meaning is in the Use”
• Zoekmachine optimalisatie voor CMS’en
• Apple OSX Leopard: gaat de usability te ver?
• Google Base over usability van upload formulier
• Web 2.0 gebruiker, wat wordt er van je verwacht?
• Conversie op B2B websites
• Regel toch eens die domeinnaam zonder www.
• Usability is een proces, geen campagne
• Hoe personas kunnen helpen in website ontwikkeling
• Gebruiksvriendelijkheid om meer uit je nieuwsbrieven te halen
• 10 vragen die een online marketeer zichzelf moet stellen
• Datums op webpagina’s: de doen’s en niet-doen’s

Dus nogmaals een hartelijk welkom, leuk dat je er bent, ik hoop dat je blijft en als je zin hebt: reageer!

PS: Sinds gisteren staat Usarchy op Original Signal in de categorie marketing. Daar kun je makkelijk alle koppen snellen van Neerlands beste/leukste/slechtste/populairste marketing weblogs.

Vacatures:

• Eduhub (Amsterdam) New Business Developer

Welkom bij Usarchy

Mocht je nog niet overtuigd zijn of je met de kermis moet meedoen, how about this:

• Het kost weinig moeite!

  Want je schrijft gewoon, zoals je dat altijd doet, een interessant artikel dat iets met online marketing te maken heeft. Je kunt als kermis inzending prima een al wat ouder artikel gebruiken, al is het voor alle lezers natuurlijk het leukst als het recent is, dus nieuwer en spannender.

• Het is goed voor je eigen readership

  Meedoen aan de kermis levert je exposure op vanaf het weblog van de organisator, en vaak van nog andere weblogs ook als je tot de favorieten behoort. Je krijgt dus veel nieuwe bezoekers, want je hebt natuurlijk een goede prikkelende kop bedacht voor je kermis inzending. Vanaf alle deelnemende blogs wordt ook naar de kermis van die maand gelinked, dus je kunt een hoop nieuwe traffic verwachten.

• Het is goed voor je zoekmachine rankings

  Zoals je misschien weet, zijn links altijd goed voor je rankings. Dit geldt voor een organiserend blog nog wat meer. Usarchy staat op dit moment bij mij zelfs op nr. 1 in Google op de term “Online Marketing”, mede door het organiseren van de kermissen.

• Het is goed en leuk voor je eigen lezers

  Als je meedoet aan de kermis, link je er op de dag van kermis ook naar. Daarme geef je je lezers een nuttige relevante resource, waar ze ongetwijfeld leuke ontdekkingen doen. Dit verhoogt de waarde van jouw blog voor je lezers, kennelijk ben je goed op de hoogte van wat hip en cool is in de online marketing blog wereld ;)

Tot slot: stuur je artikel naar onlinemarketingblogkermis@gmail.com. Het mag een artikel zijn dat je al iets eerder had geschreven, maar bedenk dat de charme van de kermis juist is dat iedereen wat nieuws leest…

Vacatures:

• Eduhub (Amsterdam) New Business Developer

De Online marketing blogkermis komt er weer aan!

Meer resources over de Wisdom of Crowds

Mocht je je eerst nog even willen inlezen zonder boek: Wikipedia biedt veel informatie, de MP3 van de speech van James Surowiecki op SxSW 2006 is een goede laagdrempelige introductie, en bij Slate staat nog een een aardige mail conversatie tussen Surowiecki en Malcolm Gladwell (schrijver van de boeken Blink en The Tipping Point).

Dan nu… de mails

Overigens zonder toestemming van de schrijvers en waar mogelijk gezuiverd van spelfouten ;) Het begon na een initieel mailtje van mij waar ik bovenstaande recources aanraad en mijn enthousiasme uit. Daarop kwam snel dit antwoord van C. uit L.:

Ik word er zelf een beetje moe van. Ik krijg elke week weer zo’n filosoof op mijn bord…Sorry, Ruben. Dit soort theorien klinkt altijd leuk, maar leidt altijd aan fundamentele gebreken. Ik word er zelf een beetje moe van. Ik krijg elke week weer zo’n filosoof op mijn bord, die een interessante oplossing hebben. Zit ik me erg aan te ergeren. Ik durf het echter nooit tegen die professoren te zeggen. Dus dan maar deze theorie becommentarieren:

Lees effe dat stuk in de wikipedia en dan zie je dat de basisvoorwaarden om crowdwisdom tot stand te brengen wel erg hoog zijn:

Alle mensen moeten een eigen mening hebben. Waar vind je dat tegenwoordig?

Mensen laten zich niet leiden door de mening om hen heen. En hoe werkt dat dan in de praktijk? Hebben experts geen hoger gezag?

Mensen moeten de mogelijkheid hebben zich te specialiseren. Maar dan worden ze toch experts, met een hoger gezag dan anderen. Dat is toch het doel van specialiseren?

Er bestaan mechanismes om de persoonlijke oordelen in een collectieve beslissing om te zetten. En dit is de moeilijkste basis voorwaarde. Waarom lullen we anders zoveel over de gebreken van onze democratie? En denk ook aan het belang van de minderheidsgroeperingen in groepsbeslissingen.

De theorie zal je best wel tot interessante inzichten kunnen doen komen. In bijzondere omgevingen als de farmaceutische industrie. Maar waarschijnlijk raken de toepassers in hun enthousiasme de basiscriteria uit het oog, wat weer leidt tot slechte resultaten.

De eerste kritiek, een antwoord

Goed, die kunnen we in ons zak steken. Maar ik was enthousiast dus liet me verleiden tot uitleg en motivatie:

Ik wil iig clear maken dat de wisdom of crowds niet alleen een theorie is, maar misschien meer een tool om voorspellingen te doen. En die tool wordt al veel gebruikt in zowel bedrijfsleven als wetenschap (al weet ik niet in hoeverre het een geaccepteerd onderzoeksmiddel is, snijd het eens aan bij mede studenten of zoek er eens naar in de uni bieb ofzo?).

Zoals je zegt, het is niet makkelijk aan de voorwaarden te voldoen. Maar belangrijker: die verschillen per case, en zijn daardoor ook niet bij voorbaat als onmogelijk of moeilijk te bestempelen. Luister in ieder geval even naar de podcast (55min, is twee keer op en neer naar je faculteit met je mp3 speler op je hoofd). Ook democratie komt aan bod. Key is dat de wisdom of crowds als beslissingstool gebruiken eigenlijk alleen zin heeft als er een goed antwoord is (dat dus achteraf op juistheid te controleren is). Dat is er in democratie natuurlijk niet, en ook niet in kunst zoals ook wordt besproken in de speech.

…bij het nemen van je beslissing geen directe invloed van anderen moet hebben, maar zelf je mening moet vormen, omdat anders de wisdom van de crowd kreupel raakt.Mensen met een eigen mening zijn juist makkelijk te vinden, dat punt snap ik niet. Een eigen mening betekent volgens mij niet dat je die mening helemaal vanaf de grond af zelf hebt moeten opbouwen. Het betekent vooral dat je bij het nemen van je beslissing geen directe invloed van anderen moet hebben, maar zelf je mening moet vormen, omdat anders de wisdom van de crowd kreupel raakt. Een basis principe is dat experts erg goed zijn in hun ding, maar niet goed zijn in weten wat ze niet zo goed weten, in wat ze fout doen. De wisdom of crowds zorgt ervoor dat alle fouten die experts (en niet-experts) maken, worden afgevlakt.

Over experts, een van de voorbeelden die wordt genoemd is dat 95% van beurs analisten (experts dus) het slechter doen dan de beurs zelf. Je kunt argumenteren dat dan eigenlijk slechts 5% van de “experts” echt een expert is, maar het probleem is dan dat die 5% wisselt. Enter de wisdom of crowds, waar het gemiddelde wordt genomen.

Oh, een ander basisprincipe is trouwens dat mensen uit de crowd niet voor zichzelf moeten spreken, maar namens iedereen. Je moet dus geen mening geven, maar je eigen verwachting uitspreken over de voorspelling die gedaan moet worden. Zo werkt de beurs natuurlijk ook, iedereen probeert een voorspelling te doen over wat iedereen over xx tijd doet.

leuker om te focussen op de mogelijkheden en op wat iets wel is, dan op wat het niet is. Voor dat laatste koop je namelijk niks.Ja, er hangt vanalles los aan elk argument en elke uitleg, maar ik vind het leuker om te focussen op de mogelijkheden en op wat iets wel is, dan op wat het niet is. Voor dat laatste koop je namelijk niks.

Mijn eigen wisdom of crowd experiment zou een grote voetbalpool zijn voor het WK. Uit alle landen moeten mensen voorspellingen doen over uitslagen en winnaars. Ze moeten daarbij hun geslacht, leeftijd, nationaliteit en zelf-geschatte voetbalkennis opgeven. Met die data en de echte uitslagen kunnen we vervolgens achterhalen of er een crowd was die alle voorspellingen goed had. En dan kun je in ieder geval van in 2006 gehouden voetbal WK’s zeggen wat de crowd zou moeten zijn voor een accurate voorspelling.

En om het leuk te maken kun je natuurlijk een diverse crowd trekken uit de pool van mensen die voorspellingen doen (want je krijgt natuurlijk meer mannen met voetbalkennis dan vrouwen die van niks weten, en de theorie zegt dat je juist ook die laatsten nodig hebt).
En die vooraf gemaakte crowd pak je gemiddeld, en daarop zet je al je geld bij de toto. Who’s with me? :)

Goed, dan nu een serieuzere kritiek

Daarop werd weer geantwoord door C. te L.:

Ruben, je hebt gelijk het gaat om voorspellingen en dus om feitelijke vragen. Niet om morele vragen, over wat goed is of fout. Dat bedacht ik me pas later. Wel maakt dit dat de theorie minder breed toepasbaar is.

Maar hier gaat het niet echt om. Wat meer mijn mijn ergernis wekt: het is een cliche. Tuurlijk maken specialisten/experts fouten. En ik geloof ook dat een crowd wisdom heeft over specialisten. Dat heet: boerenverstand (war het gehele recht uit bestaat). En natuurlijk: meer mensen weten meer dan een.

Maar specialisten heb je nodig. Specialisten werken efficienter.Maar specialisten heb je nodig. Specialisten werken efficienter. Zij weten meer over een onderwerp. Niet voor niets bedachten ze in de 19e eeuw om te specialiseren in fabrieken (Adam Smith was de eerste die deze gedachte toepaste in zijn naaldenfarbiek, leuk weetje).

Dus we komen niet veel verder met de theorie: veel mensen bij elkaar brengen om voorspellingen te doen. Of een specialist in huren om voorspellingen te laten doen. Het laatste is sneller, maar kan soms tot fouten leiden om dat de specialist soms zijn boerenverstand uit het oog raakt. De eerste manier zal heel goed werken, maar is praktisch moeilijk uit te voeren en erg omslachtig. Je voorbeeld van de voetbal poule laat dat duidelijk zien. Bellen we Dick Advocaat of gaan we iedereen bij elkaar halen?

Zoals gezegd erger ik me soms hoe sommige theorieën worden gepresenteerd alsof ze veel problemen gaan oplossen. Maar eigenlijk komt het er op neer dat het oude wijn in nieuwe zakken is. En natuurlijk ik ben geen conservatieve lul, die alle nieuwe opzetjes afkraakt en niets wil proberen. Nee, nieuwe dingen moet je juist aan moedigen.

Maar je hebt mijn interesse gewekt. Ik ga er meer overlezen…

Niet goedgekeurd, te negatief!

Daarop probeerde ik het weer met deze motivatie en kritiek op de kritiek:

Niet goedgekeurd, te negatief!

Dat het een cliche is geeft voor mij aan dat er behoefte is aan een alternatief. Anders was het nooit een cliche geworden. Dat het irritant is dat mensen het over cliche’s hebben, sure, maar dat maakt het cliche niet minder relevant.

Over het recht vind je in de podcast trouwens ook een voorbeeld, zeer interessant om effe die case op te zoeken (gaat uiteraard over jury’s, die zoals je direct beseft, GEEN goede crowds zijn).

Het leuke is juist dat we met het internet een hele goede tool hebben om crowds sneller en betrouwbaarder te laten werken dan experts. Het leuke is juist dat we met het internet een hele goede tool hebben om crowds sneller en betrouwbaarder te laten werken dan experts. Daarom is deze hype nu een hype natuurlijk. Dat specialisten efficienter werken is dus ook niet meer in alle gevallen waar, de crowd zal steeds vaker winnen. Zeker als we minder zeiken en dingen zeggen als `oude wijn in nieuwe zakken`. Dat is het namelijk al sinds de big bang, ze noemen die nieuwe zakken evolutie.

Dat specialisten meer weten ontkracht je in de regel voor die bewering (of je ontkracht dat meer mensen meer weten dan 1). En, de specialisten zijn ook altijd onderdeel van de crowd, dus eh!

Ik vertrouw mijn geld niet aan Dick toe, wel aan de crowd. Dick geeft mij namelijk nooit rendement, anders zou Dick geen voetbaltrainer maar professioneel “gokker” zijn, niet? Dat ik meer moet investeren om geld uit de crowd te halen maakt niet uit, als het rendement er maar is.

En voor ik verder ga lezen over de volgende hype (google naar “blink thin slicing”), met je laatste alinea ben ik het sort of eens. Een theorie heeft nog nooit iets opgelost, toepassing ervan misschien wel en nee, vast ook niet altijd. Dat wil echter niet zeggen dat de theorie niet goed is of niks kan oplossen if toegepast.

Gelukkig kwam daarop nog een korte inmenging van J. uit U., die de conversatie had gevolgd:

Met het commentaar van oude wijn in nieuwe zakken ben ik het zeker eens: ongeveer in 50% van de juridische artikelen wordt deze uitdrukking te pas en te onpas gebruikt. Dat maakt het gebruik ervan bij voorbaat inhoudsloos, en het irriteert.

Maar wat vind jij?

Zo ging de conversatie nog een tijdje door, maar in the end was iedereen op zijn minst enigszins geïnteresseerd in The Wisdom of Crowds. Nu ik dus eindelijk het hele boek heb gelezen vind ik het leuk om af en toe te proberen een model te bedenken voor een probleem dat ik tegenkom, waarin de wisdom of crowds een oplossing kan aandragen.

Ik ben heel benieuwd wat jullie van de podcasts, de mailwisselingen en vooral het boek en de originele ideeën vinden. Is het een loze hype, of een geniale oplossing voor al onze problemen? Of gewoon een leuk ideetje met wat leuke voorbeelden?

Vacatures:

• Eduhub (Amsterdam) New Business Developer

Boek recensie: The Wisdom of Crowds – James Surowiecki (in e-mail vorm)

Over het boek

Malcolm Gladwell vertelt op zijn site ook over Blink. Blink gaat over hoe veel beslissingen in het onderbewuste worden genomen. Het boek analyseert wat er allemaal achter die “gesloten deur” gebeurt in die split-seconde die we vaak gebruiken om beslissingen te nemen. Gladwell noemt in het boek een hele berg gevallen van dat soort blink-beslissingen. Hij analyseert die momenten en laat er zijn theorieën op los.

Een van de voorbeelden: een museum koopt na maandenlange analyse een perfect bewaard gebleven historisch beeld, maar een vervalsingen expert beseft in een blink dat er iets mis moet zijn met het beeld. Uiteindelijk blijkt het beeld inderdaad een vervalsing te zijn.

Het Pentagon wordt verrast door de oude rot en zijn blink-beslissingenEen ander voorbeeld verhaalt over een grote militaire oefening waarbij de experts van het Pentagon het met een nieuw informatiesysteem opnemen tegen een oude rot uit Vietnam. De oude rot “speelt” in de oefening de terroristen die met hun informatie achterstand geen schijn van kans zouden maken. De terroristen winnen met glans omdat het Pentagon zoveel informatie heeft dat ze de beslissingen niet meer helder genoeg maken. Ze worden verrast door de oude rot en zijn blink-beslissingen.

Een derde voorbeeld is een tennis coach die met extreme nauwkeurigheid kan zeggen of een opslag een dubbele fout wordt. Hij doet zijn voorspelling tijdens de opgooi maar kan zelf niet zeggen waar hij nou op let. Hij “ziet” het gewoon, al weet hij niet wat hij dan ziet. Later in het boek proberen ze met slow motion beelden te analyseren wat nou het geheim van de opslag is, zonder succes.

Thin-slicing

Thin-slicing is de kern van de theorie van Gladwell. Thin-slicing is het reduceren van de informatie op basis waarvan een beslissing wordt genomen. Je hakt de informatie in thin slices (dunne plakken) en pakt precies het plakje dat nodig is om de beslissing op de baseren.
Mensen zijn erg goed in thin-slicing, maar de overvloed aan informatie die we vaak tot onze beschikking hebben zorgt er paradoxaal genoeg voor dat onze beslissingen slechter worden. Dat komt omdat het moeilijker wordt uit alle informatie precies dat te halen wat nodig is om de goede beslissing te nemen. Als we emoties lezen door naar een gezicht te kijken, thin slicen we de samentrekkingen van spieren. Als je iemand ontmoet kijk je elkaar aan, op basis van de kleinste mimiek in het gezicht beoordeel je elkaar, en gek genoeg is die beoordeling vaak helemaal niet zo slecht. Maar als hij wel slecht is, zit je verkeerd en heb je een probleem, waar je erg moeilijk vanaf komt

Wanneer iemand wordt gevraagd “zwart” in verband te brengen met “goed”, duurt die beslissing altijd langer dan bij het verband tussen “wit” en “goed”.Gladwell laat zien waardoor onze blink beslissingen worden beïnvloed. In je onderbewuste spelen zich allerlei processen af waar we geen directe invloed op hebben. Een van de meest interessante passages uit het boek gaat over “priming”. Priming is het beïnvloeden van het onderbewuste door je voor het nemen van een beslissing bijvoorbeeld foto’s te laten zien. Het blijkt dat mensen door de jaren heen “geprimed” zijn in hun gedachten over gekleurde mensen. In Blink staan een aantal tests waaruit blijkt hoe sterk die priming is. Wanneer iemand wordt gevraagd “zwart” in verband te brengen met “goed”, duurt die beslissing altijd langer dan bij het verband tussen “wit” en “goed”. Als je iemand echter vooraf foto’s laat zien van succesvolle donkere mensen, wordt het verband tussen “zwart” en “goed” sneller gelegd.

Mijn mening over Blink

We moeten beseffen dat we, [...] overgeleverd zijn aan ons onderbewustzijn. Blink leest net als Freakonomics lekker weg, misschien wel lekkerder… Gladwell heeft duidelijk een punt te maken. We moeten ons bewust worden van de kracht van blink-beslissingen. We moeten beseffen dat we, meer dan we willen toegeven, overgeleverd zijn aan ons onderbewustzijn. En tegelijk moeten we proberen dit te begrijpen en te beïnvloeden, om onze beslissingen beter te maken.

Gladwell gaat echter erg lang door met leuke voorbeelden. Een tijd lang lijkt het alsof er niks nieuws wordt verteld, maar meer van hetzelfde. Je bent na de eerste voorbeelden waarschijnlijk wel overtuigd van thin-slicing, maar Gladwell blijft met voorbeelden drammen. Gelukkig wordt dat verderop weer beter met casus die zo indrukwekkend zijn dat ik er enorm veel inspiratie van kreeg.

Om af te sluiten en mijn (zeer positieve) mening over Blink te illustreren wil ik nog een voorbeeld aanhalen. Gladwell schrijft over een studie naar ale mogelijke gezichts uitdrukkingen, waarbij duidenzen verschillende combinaties voor allerlei bestaande en niet bestaande emoties zorgen. Een van de opvallendste uitkomsten van experimenten is dat je gezichtsuitdrukkingen nooit los kunnen staan van je echte gevoelens. Als je maar goed thin-sliced. Als je dus maar precies de goede emotie op het goede moment leest.
Als je iemand dwingt te lachen (door bijvoorbeeld, zoals in Blink wordt verteld, een pen tussen zijn tanden te klemmen), gaat hij de cartoon ook echt grappiger vinden. Als je jezelf dwingt om boos te kijken, gaat je hartslag omhoog en vertoon je andere fysieke kenmerken die op een oprechte boos-emotie duiden.
Dat geeft de potentie en kracht aan van thin slicing. Dat is voor mij ook het meest indrukwekkende uit het boek. Het maakt mij ervan bewust nog meer open te moeten staan voor, hmmm, alles eigenlijk. En het overtuigt me er nog emer van dat ik alles aan mezelf kan verbeteren, zelfs de beslissingen die mijn onberbewuste voor me neemt.

Ik geloof nu tegelijk meer en minder in mezelf, in mijn vermogen goede beslissingen te nemen. Door alle voorbeelden en casus kijk je anders naar je eigen beslissingen. Ik geloof nu tegelijk meer en minder in mezelf, in mijn vermogen goede beslissingen te nemen. Misschien vertrouw ik mijn eigen beslissingen meer, maar tegelijk ben ik me meer bewust van de potentie van fouten in thin-slicing. Het boek voegt wat mij betreft een laagje openheid toe (of het schraapt een laagje geslotenheid en vooroordeel af) van je denkproces.

Ik kan iedereen het boek aanbevelen, zeker als je psychologie interessant vindt.. Koop vooral de pocket versie zodat je hem makkelijk kan meenemen. Ik vond het lekker om het boek in de trein en buiten in de stad te lezen, om me heen te kijken en na te denken over die grote interessante wereld om ons heen.

Vacatures:

• Eduhub (Amsterdam) New Business Developer

Boek recensie: Blink – Malcolm Gladwell

Over het boek

Freakonomics gaat vooral over economie en alle statistische data die economie meetbaar maken. Daarbij wordt de nadruk gelegd op het ontkrachten van “conventional wisdom”, die zo vaak onjuist is. Freakonomics bestaat uit een aantal onderzoeken gebaseerd op vragen die normaal niet door economen worden gesteld. Natuurlijk zijn de vragen afgeleid uit de statistische data, maar ze zijn daarom niet minder amusant. Een aantal van de behandelde onderwerpen:

• Vals spelende sumo-worstelaars
• Drugs dealers die nog bij hun moeder wonen
• Leraren die scores van hun leerlingen illegaal verbeteren

Maar het meest besproken onderwerp van Freakonomics is de dalende criminaliteit in de VS in de jaren ‘90. Veelgehoorde redenen daarvoor zijn nieuwe slimme politie strategieën, de vergrijzende maatschappij, strengere wapenwetten en langere gevangenisstraffen.
Levitt toonde echter aan dat de grootste invloed op de dalende criminaliteit een jaar of 20 eerder werd ingezet: de legalisatie van abortus. Aanstaande moeders blijken goed in te kunnen schatten of hun kind een kans van slagen heeft in het leven. Abortus werd door de legalisatie toegankelijk voor een grote groep kansarme moeders. Honderdduizenden kinderen die voor galg en rad dreigden op te groeien, werden niet geboren…

Freakonomics heeft in de blogosphere veel aanhang, en dat is goed te verklaren. In het boek worden veel interessante feiten benoemd en statistische data geanalyseerd. Daaruit worden leuke conclusies getrokken die veel stof tot nadenken geven. Verder is het leuk geschreven, en kun je er je progressieve hart ophalen. Dit zijn allemaal karakteristieken die het in de blogosphere van nature goed doen.

Mijn mening over Freakonomics

onderzoeken worden breed uitgemeten, maar niet in een kader geplaatstHet boek is net 200 pagina’s dun, en daardoor in een stevige dag uit te lezen. De kans is groot dat je dat dan ook doet, want het leest heerlijk weg. Toch viel het boek me wat tegen, misschien juist doordat het zo’n hype is*. De schrijvers beloven in de proloog al dat er geen “unifying theme” is, en maken dat 100% waar. Pas in de epiloog wordt er toch iets van een “grand idea” aangehangen, en dat had van mij wel eerder gemogen.

Alle (weliswaar interessante) onderzoeken worden breed uitgemeten, maar niet in een kader geplaatst. Ze worden gewoon op een rij gezet en een voor een afgewikkeld. De hoofdstukken van het boek hadden ook in willekeurige andere volgorde kunnen worden geplaatst, en in een paar gevallen lijkt dat ook te zijn gedaan. Zo wordt aan het eind van het boek uitgelegd wat het inhoudt om variabelen te isoleren, terwijl dat in het begin een aantal keer wordt aangehaald. En een zinsnede uit het begin van het boek (over correlatie, waarin X Y veroorzaakt, of Y juist X, of Y en X door Z) wordt bijna letterlijk herhaald.

Freakonomics moedigt je aan verder te kijken dan je neus lang isFreakonomics is zeker een aanrader, al was het maar voor aan de borreltafel. De voorbeelden in het boek doen je realiseren dat je de mening van experts en onderzoeken die in de media worden aangehaald altijd met een korrel zout moet nemen. Statistieken kunnen vanalles zeggen, en worden dan ook vaak gebruikt om vanalles te zeggen. Freakonomics moedigt je aan verder te kijken dan je neus lang is en doet dat op een aanstekelijke manier.

Meer over de auteurs kun je lezen op hun Freakonomics Blog. En hier nog wat interessant commentaar op Freakonomics door die andere hype schrijver Malcolm Gladwell (een review van zijn boek Blink komt eraan).

Ik ben benieuwd wat jullie van het boek vonden, het moet inmiddels redelijk populair worden in Nederland.

En ik vraag me af of lezers zich eraan storen als ik af en toe iets schrijf over boeken die aansluiten bij mijn belevingswereld? (en daarmee potentieel bij die van mijn lezers)

*Een typisch voorbeeld van oorzaak-gevolg relatie waar in het boek Freakonomics vaak aan wordt gemorreld.

Vacatures:

• Eduhub (Amsterdam) New Business Developer

Boek recensie: Freakonomics – S. Levitt & S. Dubner

Omdat ik er niet aan ontkom toch een lange lap tekst te schrijven om de boel goed te beargumenteren, eerst een samenvatting van mijn mening. Daaronder ga ik dieper in op alle genoemde argumenten en op de mogelijkheden die er wel degelijk zijn om de kwestie te sussen.

Samenvatting repliek

Het antwoord van Nu.nl verandert weinig aan mijn mening en kritiek: de autorefresh schaadt gebruikers en adverteerders en zou moeten verdwijnen.
Ilse Media/ Nu.nl geeft met haar antwoord aan niet goed te hebben nagedacht over de auto-refresh. Het antwoord bevat 90% irrelevante informatie. Genoemde cijfers bewijzen niets omdat het gemiddelden zijn. De gebruiker-redenen worden niet ondersteund door cijfers, en bekritiseerd door usability experts.
Mijn voorspelling: de autorefresh is over een paar maanden verdwenen [...]Ondanks alle argumenten en kritiek denk ik dat het goed mogelijk is dat de autorefresh inderdaad weinig invloed heeft op bannerverkoop. Dit zal echter met de komst van meer tabbed browsers erger worden. Bovendien is elke schijn van invloed al genoeg om als adverteerder op je hoede te zijn.
De autorefresh heeft nog steeds geen zin voor gebruikers of adverteerders. Ilse Media/ Nu.nl kan of wil geen uitsluitsel geven over de invloed ervan op banner verkoop. Ik denk dat ze dit zelf ook niet hebben onderzocht en dat ze allang blij zijn dat bannerverkoop weer wat aantrekt. Ik hoop dat deze (en andere) aandacht ervoor zorgt dat dit wel gebeurt.

Mijn voorspelling: de autorefresh is over een paar maanden verdwenen, in ieder geval van de content pagina’s.

Disclaimer en algemene beschouwing

Ik wil benadrukken dat ik niks tegen Ilse/ Nu.nl heb, ik gebruik de website 6x daags. Daarbij bekijk ik gemiddeld 5 pagina’s en veroorzaak ik zo’n 25 pageviews. Dit komt doordat ik naast Nu.nl nog 20 andere sites tegelijk open heb, die ik eerst rustig lees. In mijn geval betalen adverteerders dus 5x teveel voor hun pageviews.

Ilse is in Nederland nog steeds een toonaangevend internetbedrijf, en daarvoor heb ik respect. Het belang in Marketingfacts is een teken dat ze een goede bijdrage blijven leveren het Nederlandse online medialandschap. Deze kwestie verdient echter meer aandacht dan ze eraan willen geven. Dat ik hun auto-refresh te zwaar heb opgenomen zou goed kunnen. De enige manier om dat te controleren is echter harde cijfers, die zijn niet gegeven.

Verder heb ik prettig en zeer snel contact gehad met Lianne van der Kruk (marketing manager Ilse Media), ook daarvoor een pluimpje.

De mogelijkheden

Ilse Media/ Nu.nl heeft drie mogelijkheden:

• De autorefresh kwestie negeren, tot er weer eens aandacht voor komt en ze hun geloofwaardigheid verliezen.
• De autorefresh weghalen, om te bewijzen dat ze er geen geld mee verdienen.
• De autorefresh laten staan en cijfers publiceren waaruit blijkt dat de refresh geen invloed heeft op adverteerders.

De cijfers die er wel toe doen

Er zijn maar een paar cijfers nodig voor Ilse Media om te bewijzen dat de autorefresh geen negatieve invloed heeft op adverteerders:

1. Aantal banner impressies van 4:45 minuten
   Elke keer dat de autorefresh zijn werk doet, heeft de banner er bijna 5 minuten gestaan (denk aan de laadtijd just to be sure).
2. CTR op banners in verhouding met andere (nieuws)sites.
   Als de CTR net zo hoog is als bij andere sites, moet dat (bijna) betekenen dat de banners net zo vaak door mensen worden bekeken. En dus niet negatief worden beïnvloed door de autorefresh.
3. Het aantal pagina’s dat twee keer achter elkaar bekeken wordt.
   Dit aantal moet net zo hoog zijn als 1.. Als dit niet zo is, is er iets mis met de statistieken. Probleem hierbij is dat niet elke pagina evenveel banners heeft, dus het getal zou relatief gemaakt moeten worden.

Helaas blijft zelfs volgens de argumentatie van Ilse Media gelden: als de autorefresh inderdaad erg weinig plaatsvindt, hebben adverteerders er geen last van, en gebruikers er geen baat bij. Als de refresh wel plaatsvindt, hebben gebruikers er wel baat bij hebben, maar schaadt het de adverteerders.

Gebruikers klagen niet

gebruikers usability-problemen in eerste instantie altijd bij zichzelf neerleggen en niet bij de website.Dat gebruikers niet klagen komt doordat gebruikers usability-problemen in eerste instantie altijd bij zichzelf neerleggen en niet bij de website. Bovendien zullen gebruikers de autorefresh niet zo ergerlijk vinden dat ze erover klagen (dit is een aanname op basis van ervaring met gebruikersonderzoek). Ze kunnen immers nog wel hun belangrijkste taak uitvoeren: nieuws lezen.

Adverteerders klagen niet

Dit komt doordat adverteerders in Nederland nog weinig kritisch zijn. Online marketing staat in vergelijking met de VS en het VK nog in de kinderschoenen. Een ander voorbeeld hiervan is de geringe aandacht die klik-fraude met zoekmachine advertenties krijgt in Nederland. Bovendien is er slechts een klein aantal adverteerders dat genoeg kennis in huis heeft (of haalt) om online marketing resultaten te kunnen beoordelen. Zeker bij bannering geldt dat branding als excuus wordt gebruikt wanneer er geen direct meetbare resultaten uit een campagne voortkomen.
Op mijn vraag of de CTR op banners van Nu.nl vergelijkbaar is met andere websites antwoorde Lianne van der Kruk (marketing manager Ilse Media) dat bannering veel meer is dan alleen CTR. Dat dat zo is, weten we allemaal, maar CTR is wel erg belangrijk en dat was nu juist de vraag!

Het antwoord: veel informatie, weinig relevantie

Sommige argumenten spreken elkaar tegen of hebben niks te maken met de autorefresh, of beide.Ik vind dat Ilse heel veel irrelevante informatie geeft om duidelijk te maken waarom de refresh erin zit. De informatie maakt dit in mijn ogen echter niet duidelijk, ze vertroebelen alleen het beeld door allerlei zijdelings relevante informatie. Ik denk dat maar weinig mensen zullen begrijpen hoe de informatie met elkaar samenhangt. Daardoor lijkt het alsof ze er goed over hebben nagedacht, maar ik denk dat dat juist niet het geval is. Sommige argumenten spreken elkaar tegen of hebben niks te maken met de autorefresh, of beide.

Een groot probleem met de lengte van het antwoord is dat allerlei zaken zijdelings met elkaar te maken hebben. Het is hierdoor heel moeilijk een gestructureerde repliek te geven zonder in dezelfde vaagheden te vervallen.

Ik wil even kort de argumenten van Ilse op een rijtje zetten en mijn mening erover weergeven:

Vacatures:

• Eduhub (Amsterdam) New Business Developer

Repliek “Nu.nl: wel incasseren, niet leveren”.